دریافت دیه در تصادفات رانندگی

تصادفات رانندگی، رویدادهای ناگواری هستند که علاوه بر خسارات مالی، ممکن است منجر به آسیب‌های جانی نیز شوند. در چنین شرایطی، آشنایی با حقوق و تکالیف قانونی برای زیان‌دیدگان از اهمیت بالایی برخوردار است. «دیه» یکی از مهم‌ترین مفاهیم حقوقی است که در این زمینه مطرح می‌شود و هدف از آن جبران خسارات وارده به مجنی‌علیه (آسیب‌دیده) است. این مقاله به صورت جامع و کاربردی، مسیر دریافت دیه در تصادفات رانندگی را از لحظه وقوع حادثه تا زمان دریافت خسارت، گام به گام برای شما روشن می‌کند.

گام اول: صحنه تصادف و گزارش اولیه 🚨

اولین و حیاتی‌ترین گام پس از وقوع تصادف، حفظ آرامش و انجام اقدامات اولیه صحیح است:

• تماس با پلیس ۱۱۰ و اورژانس ۱۱۵: در صورت وجود هرگونه مصدومیت، فوراً با اورژانس تماس بگیرید. همچنین، برای تشکیل پرونده و ثبت رسمی حادثه، حتماً پلیس را در جریان قرار دهید.
• جابجا نکردن صحنه تصادف: تا قبل از حضور پلیس و تهیه کروکی، از جابجا کردن خودروها یا هرگونه تغییر در صحنه خودداری کنید، مگر در موارد اضطراری برای نجات جان مصدومان.
• جمع‌آوری اطلاعات: اطلاعات راننده مقصر (نام، شماره تماس، گواهینامه)، مشخصات خودرو (مدل، پلاک)، شماره بیمه‌نامه شخص ثالث مقصر و اطلاعات شاهدان (در صورت وجود) را یادداشت کنید.
• تکمیل کروکی و گزارش کارشناس: پلیس راهنمایی و رانندگی یا کارشناس تصادفات، کروکی صحنه را تهیه می‌کند. این کروکی مهم‌ترین سند اولیه برای اثبات تقصیر است.

گام دوم: تشکیل پرونده در مراجع قضایی 🏛️

پس از گزارش اولیه، نوبت به پیگیری حقوقی می‌رسد:

• شکایت کیفری: زیان‌دیده یا وکیل او باید با در دست داشتن مدارک اولیه (کروکی، گزارش پلیس، مدارک پزشکی) به دادسرای محل وقوع حادثه مراجعه و شکایت کیفری علیه راننده مقصر را مطرح کند.
• مدارک لازم برای تشکیل پرونده:
  • کارت ملی و شناسنامه مصدوم
  • گزارش پلیس و کروکی تصادف
  • مدارک مربوط به معالجات درمانی (برگه‌های اورژانس، بستری، نسخه‌های پزشکی)
  • بیمه‌نامه شخص ثالث (اگر زیان‌دیده مقصر نیست)
• معرفی به پزشکی قانونی: دادسرا مصدوم را برای معاینه و تعیین نوع و شدت جراحات به سازمان پزشکی قانونی معرفی می‌کند.

گام سوم: تعیین میزان دیه توسط پزشکی قانونی 🩺

پزشکی قانونی نقشی کلیدی در تعیین میزان دیه دارد:

• معاینات و بررسی‌ها: پزشکی قانونی با انجام معاینات اولیه و در صورت نیاز معاینات دوره‌ای، نوع و عمق جراحات را بررسی می‌کند.
• صدور نظریه نهایی: پس از تکمیل مراحل درمانی و معاینات لازم، پزشکی قانونی نظریه نهایی خود را در خصوص میزان دیه یا ارش جراحات وارده صادر می‌کند. این نظریه به دادگاه ارسال می‌شود.
• اهمیت تطابق: نظریه پزشکی قانونی باید با جدول دیات و قوانین مربوطه مطابقت داشته باشد.

گام چهارم: صدور حکم و اجرای آن ✅

مرحله پایانی، صدور حکم و دریافت دیه است:

• صدور قرار مجرمیت و کیفرخواست: بر اساس گزارش پزشکی قانونی و سایر شواهد، دادسرا قرار مجرمیت را صادر و پرونده را با صدور کیفرخواست به دادگاه کیفری ارجاع می‌دهد.
• جلسه دادگاه و صدور حکم: دادگاه کیفری با بررسی تمامی مدارک و شواهد، حکم نهایی را صادر می‌کند که شامل محکومیت راننده مقصر به پرداخت دیه است.
• اجرای حکم: پس از قطعیت حکم، شرکت بیمه شخص ثالثِ راننده مقصر موظف به پرداخت دیه به مصدوم یا اولیای دم است. در صورت نداشتن بیمه‌نامه، دیه از طریق صندوق تامین خسارت‌های بدنی پرداخت می‌شود.

با آگاهی از این مراحل، مسیر دریافت حقوق قانونی خود را هموارتر کنید.

بله، دیه همیشه تعلق می‌گیرد. اگر مقصر بیمه نداشته باشد، دیه از طریق صندوق تامین خسارت‌های بدنی پرداخت می‌شود. البته راننده مقصر باید هزینه‌های پرداخت شده توسط صندوق را جبران کند.

مدت زمان پرداخت دیه بستگی به پیچیدگی پرونده، طول دوره درمان و سرعت رسیدگی مراجع قضایی و شرکت بیمه دارد. معمولاً پس از قطعیت حکم دادگاه و ارائه مدارک کامل به بیمه، ظرف ۱۵ روز کاری دیه پرداخت می‌شود. اما کل فرآیند از زمان حادثه تا پرداخت نهایی می‌تواند از چند ماه تا یک سال یا بیشتر متغیر باشد.

در مواردی که مقصر تصادف به دلیل عدم توانایی مالی قادر به پرداخت یکجای دیه نباشد، می‌تواند از دادگاه تقاضای تقسیط دیه را نماید. دادگاه با بررسی شرایط مالی محکوم‌علیه، در صورت احراز عدم توانایی، حکم به تقسیط دیه صادر می‌کند. البته این موضوع در مورد شرکت‌های بیمه صدق نمی‌کند و آن‌ها باید دیه را یکجا پرداخت کنند.

وکیل می‌تواند در تمامی مراحل پرونده، از تشکیل شکایت اولیه تا پیگیری در پزشکی قانونی، دادسرا و دادگاه، به شما کمک کند. حضور وکیل متخصص، می‌تواند روند پرونده را تسریع بخشد، از تضییع حقوق شما جلوگیری کند و اطمینان حاصل کند که تمامی جنبه‌های قانونی به درستی رعایت شده‌اند.

تصور کنید سحر، دختری ۲۸ ساله و شاغل، در مسیر برگشت از محل کار، قربانی یک تصادف رانندگی می‌شود. راننده خودروی مقابل به دلیل بی‌احتیاطی و سرعت غیرمجاز با خودروی سحر برخورد می‌کند. سحر دچار شکستگی از ناحیه مچ دست و پارگی رباط زانو می‌شود. حالا ببینیم سحر چطور مسیر دریافت دیه خود را طی می‌کند:

1. لحظه حادثه: سحر بلافاصله با ۱۱۰ و ۱۱۵ تماس می‌گیرد. اورژانس او را به بیمارستان منتقل می‌کند. پلیس هم کروکی تصادف را تنظیم و راننده مقصر را شناسایی می‌کند که دارای بیمه‌نامه شخص ثالث معتبر است.
2. شروع فرآیند حقوقی: پس از ترخیص از بیمارستان و دریافت مدارک پزشکی اولیه، سحر به همراه وکیل خود به دادسرای محل حادثه مراجعه کرده و شکایت کیفری از راننده مقصر به اتهام صدمات بدنی غیرعمدی مطرح می‌کند. دادسرا او را به پزشکی قانونی معرفی می‌کند.
3. معاینات و درمان: سحر چند مرحله توسط پزشکی قانونی معاینه می‌شود و با توجه به نیاز به جراحی مچ دست و فیزیوتراپی برای زانو، معاینات طولانی‌مدت‌تر می‌شود تا بهبودی نسبی حاصل شود. پس از ۶ ماه، پزشکی قانونی نظریه نهایی خود را صادر می‌کند که در آن برای شکستگی مچ دست دیه مقدر و برای پارگی رباط زانو، ارش (درصدی از دیه کامل) تعیین شده است.
4. صدور حکم و دریافت دیه: نظریه پزشکی قانونی به دادگاه ارائه می‌شود. دادگاه با در نظر گرفتن نرخ دیه سال وقوع حادثه و همچنین برابری دیه زن و مرد در تصادفات، راننده مقصر را به پرداخت دیه محکوم می‌کند. بیمه شخص ثالث راننده مقصر، ظرف ۱۰ روز پس از قطعیت حکم و تکمیل مدارک توسط سحر، مبلغ دیه را به حساب او واریز می‌کند.

این داستان نشان می‌دهد که با پیگیری صحیح و کمک گرفتن از متخصصین، می‌توان به حقوق قانونی خود دست یافت.

تماس با ما

برای مشاوره تخصصی و پیگیری پرونده‌های حقوقی خود، می‌توانید با ما در تماس باشید:

📞 تلفن: 09199353470 | 09359121900

📞 تماس سریع: 09100911179

📍 آدرس: اتوبان باقری، فرجام غربی، بعد از عبادی، ساختمان کهکشان، پلاک 401، واحد 8، طبقه دوم

(جلسه حضوری فقط با هماهنگی قبلی)